Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin doğru bilgiye ulaşmalarını sağlamak amacıyla “Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği”nde önemli değişiklikler gerçekleştirdi. Son iki yıl içerisinde yapılan bu düzenlemelerle gıda etiketlerinin daha okunabilir hale getirilmesi ve yanıltıcı görsel, isim ve ifadelerin önlenmesi hedefleniyor.
Yeni kurallar çerçevesinde, piyasaya sunulacak olan yeni gıdaların güvenilirlik kriterleri netleştirildi. Avrupa Birliği (AB) listesinde yer alan 189 yeni gıda bileşeni, Türkiye’nin mevzuatına dahil edildi. Öte yandan, domuz kaynaklı, böcek içeren veya genetiği değiştirilmiş mikroorganizmalar kullanılarak üretilen 32 gıda ise bu düzenlemelerin dışında bırakıldı.
Yanıltıcı ifadelerin yasaklandığı düzenlemelerde, benzer ürünlerin ad ve etiketlerinde yanıltıcı özelliklere atıfta bulunulması da engellendi. Öne çıkan bazı yasaklar ise şöyledir:
Yağlar ve Margarinler: Tereyağı aroması katılmış ayçiçeği yağları ve margarinde “tereyağı tadında” ya da “tereyağı lezzeti” gibi ifadeler kullanılamayacak. Zeytinyağı dışındaki bitkisel yağlarda, zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile “zeytinyağı lezzetinde” ifadesi yasaklandı.
Çikolata ve Dondurma: Kokolin ürünlerinde “çikolata tadında/lezzeti”, sütlü buz ve benzeri ürünlerde “dondurma keyfi/lezzeti” gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı.
Aromalı Ürünler: Sadece aroma verici kullanılarak üretilen gıdaların etiketlerinde gerçek gıda görsellerine yer verilmesi yasaklandı; ürünlerin “aromalı” olduğu belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Köy Ürünü İfadesi: Tüketicide haksız yere “köy ürünü” algısı oluşturabilecek ifadelerin kullanımına sınırlama getirildi. Kanatlı hayvan ürünlerinde, hayvanların gerçek yetiştirme yöntemlerini yansıtmayan görseller yasaklandı. Farklı bitkisel yağlar ile birlikte az miktarda tereyağı veya zeytinyağı içeren ürünlerin yalnızca bu malzemelerin öne çıkarılmasıyla “tereyağlı” ya da “zeytinyağlı” olarak adlandırılması engellendi.
Buna ek olarak, gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekillerle sunulması yasaklandı. Krema içermeyen ürünlerde “krema” yerine “krema sos” ifadesinin kullanılması zorunlu hale getirildi. Ayrıca bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açıkça belirtilmesi gerekiyor.
Menülerde Kalori ve İçerik Bilgisi Zorunluluğu: Yeni düzenlemeler, toplu tüketim ve satış yerlerini de kapsıyor. Alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin belirgin bir şekilde yazılması şartı getirildi. Ürünlerin adları ve net miktarları, tüketicilerin kolayca görebileceği yerlerde yer alacak. Toplu tüketim yerlerindeki menülerde ürün içerikleri ile enerji (kalori) değerlerinin sunulması zorunlu hale geldi. Satış yerlerinde veya restoranlarda birbirinin yerine kullanılabilecek bileşenler, gıdanın adıyla birlikte açıkça belirtilecek. Örneğin, yer fıstığı kullanılarak üretilen baklavaların sadece “fıstıklı” ifadesiyle değil, “yer fıstıklı baklava” olarak adlandırılması gerekecek.
Son olarak, yerli ürünlerde ithal, ithal ürünlerde ise yerli izlenimi verecek hiçbir ifade veya görsele izin verilmeyeceği vurgulandı. Bu değişikliklerle birlikte, tüketicilerin gıda güvenliği konusunda daha bilinçli ve korunmuş olması hedefleniyor.
